'Ar-Ge Merkezi Süreç Hakkında' Arama Sonuçları (135 sonuç)

'Ar-Ge Merkezi Süreç Hakkında' Arama Sonuçları (135 sonuç)

Mevzuat ve regülasyonlarda bununla ilgili sayısal bir şart bulunmamakla birlikte bu tip başvurulmuş ve/ya onaylanmış projelerin olması firmanın Ar-Ge yetkinlik ve kapasitesinin bulunduğuna yönelik önemli bir indikatördür ve değerlendirme aşamalarına olumlu bir şekilde yansıyacaktır.

Gerek lisans üstü eğitim için gerekse de proje kapsamında dışarıda geçirilen süreler için Ar-Ge ve Tasarım Merkezi Portalına online giriş yapılarak gerekli bildirimler sistem üzerinden yapılmalıdır. Lisans üstü eğitim için başvurulması halinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan ön onay alınması gerekmektedir. Bunun için portala ders programı ve lisansüstü programa kayıt belgesini eklemek gerekmektedir. Ayrıca lisans üstü eğtim kapsamında dışarıda geçirilen süreleri teşvike konu edebilmek için ilgili Ar-Ge ve Tasarım Merkezinin 1 yıldır bu statüde olması ve ilgili personelin bu merkezde 1 yıldır çalışıyor olması gerekmektedir. Dışarıda geçirilen süreler yalnızca ders saatlerini kapsamaktadır.

2016/9093 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen sektörler dışında Ar-Ge Merkezi olmak için gerekli asgari TZE Ar-Ge personel sayısı 15'tir. Mevzuat değişikliği sonrasında firmanın personel sayısını 15 TZE'ye düşürmesi teşviklerden faydalanmasına engel teşkil etmeyecektir. Önemli nokta; minimum TZE değerlerine ulaşabilmek ve sürdürülebilir bir proje yaratma, geliştirme ve yönetim kültürüne sahip olmaktır. 2018 yılında Ar-Ge Merkezlerinde istihdam edilecek asgari TZE Ar-Ge personel sayısında bir değişiklik yapılmıştır ve 30 olarak uygulanacak sektörler yeni Bakanlar Kurulu Kararı ile ekteki gibi tespit edilmiştir. İlgili Bakanlar Kurulu Kararı'na ulaşmak için tıklayınız. 

"5746 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği; - Türkiye’deki özel sektör tarafından kurulan Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri, - Ulusal ve uluslararası kurumlarca desteklenen Ar-Ge projeleri, - Rekabet öncesi işbirliği projeleri, - Teknogirişim sermayesi desteği, - Tasarım tescil desteği, - Herhangi bir kamu kurumundan destek alınmadan özkaynaklarla geliştirilen Ar-Ge projeleri kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlere ilişkin indirim, istisna, destek ve teşvikleri kapsamaktadır. Dolayısıyla Horizon projeleri de 5746 sayılı Kanun kapsamına girmektedir."

Uluslararası belgelendirme faaliyetleri ile ilgili 5746 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir teşvik veya istisna bulunmamaktadır.

TÜBİTAK'tan onay almış projeler kapsamında gerçekleştirilen faaliyetler de 5746 sayılı Kanuna ilişkin indirim, istisna, destek ve teşviklerden faydalanabilmektedir.

5746 sayılı Kanun kapsamında sağlanan destek ve teşvikler: Ar-Ge ve Tasarım İndirimi, Gelir Vergisi Stopajı Teşviki, Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği, Damga Vergisi İstisnası, Gümrük Vergisi İstisnası ve Temel Bilimler Desteği'dir. Bu destek ve teşviklerden sadece temel bilimler desteği Ar-Ge merkezlerine özel sağlanan bir destektir.

5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge ve Tasarım merkezlerine sağlanan destek ve teşviklerden faydalanmanın şartlarından birisi de Ar-Ge ve tasarım faaliyetinin yurt içinde gerçekleştirilmesidir. Bununla birlikte merkez dışında gerçekleştirilen faaliyetler ile lisansüstü eğitim kapsamında dışarıda geçirilen sürelere ilişkin ücretler de, gelir vergisi stopaj teşvikinin hesabında dikkate alınacaktır. Ancak, teşvikten faydalanılan süre her hal ve takdirde haftada 45 saate isabet eden ücret tutarını geçemeyecektir. Merkez dışında geçirilen süreler için herhangi bir sınırlama yapılmamış, bu sürelerin yurt içi veya yurt dışı olması konusunda bir kriter belirlenmemiştir. Projelerin hangi aşamalarının ve hangi şartlar altında merkez dışında geçirilebileceği ile ilgili de Bakanlar Kurulu Kararında açıklama yapılmıştır. İlgili Bakanlar Kurulu Kararına ulaşmak için tıklayınız. 

Ar-Ge veya tasarım merkezleri alanı dışında gerçekleştirilen faaliyetler ile lisansüstü eğitim kapsamında dışarıda geçirilen süreler indirim, destek ve teşvik unsurlarından yararlandırılır. Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin bu merkezlerde yürüttüğü projelerle doğrudan ilgili olmak şartıyla, a) Laboratuvar, analiz, test ve deney çalışmaları b) Diğer Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde yapılan çalışmalar c) Saha araştırması ç) Prototip geliştirmeye yönelik faaliyetler d) Projelerde görev alan personel ile sınırlı olmak kaydıyla bilimsel içerikteki etkinliklerin Ar-Ge veya tasarım merkezi dışında yürütülmesinin zorunlu olduğu durumlarda, Ar-Ge veya tasarım merkezi yönetiminin onayının alınması ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bilgilendirilmesi kaydıyla merkez dışındaki bu faaliyetlere ilişkin ücretlerin %100'ü gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. İlgili Bakanlar Kurulu Kararına ulaşmak için tıklayınız.

Lisansüstü eğitimde geçirilecek süre, üniversiteden onaylı ders programı dikkate alınarak ilgili Ar‐Ge veya tasarım merkezinin onayı ile hesaplanır. Bu hesaplamalarda lisansüstü eğitimde alınan dersler kapsamında yapılacak araştırmalar da değerlendirilir. Yüksek lisans yapanlar için bir buçuk yıllık, doktora yapanlar için iki yıllık sürelerin uygulamasında kayıt dondurma kapsamında geçen süreler dikkate alınmaz.Bilim Sanayi Bakanlığı portalına yüksek lisans ve doktora yapan personeller için aşağıda belirtilen bilgi girişleri yapılmadır. Bu kapsamda beyanlar haftalık olarak gerçekleştirilebilir. Değişiklikleri bu kapsamda bildirebilirsiniz. -Personelin Adı-Soyadı -Ar-Ge merkezinde göreve başlama tarihi -Eğitim Durumu (Yüksek Lİsans/Doktora) -İlgili Yıl/İlgili Ay -Aylık dışarda geçirilen toplam süre (saat)

Dışarıda geçirilen süreler içerisindeki "bilimsel etkinlikler" kategorisine Ar-Ge faaliyetleri ile ilgili yurtdışı konferans ve eğitimler girebilmektedir.

Dışarıda geçen sürelere ilişkin ücretler Ar-Ge merkezi onayı alınarak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bildirilmesi şartıyla istisna, teşvik ve indirim konusu edilebilecektir. Dışarda geçirilen süreye ilişkin ispat Ar-Ge merkezi yönetici ve işverene aittir. Belgelendirme ve bilgilendirme haftalık veya aylık olarak ispat edilebilecek şekilde kayıt altına alınmalıdır. Sadece taahhüt yeterli olmamaktadır.

Dışarıda geçirilen süreler Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde kurulan giriş, çıkış kontrol mekanizmaları ile tespit edilebilmektedir. Dışarıda geçen sürelere ilişkin ücretler Ar-Ge merkezi onayı alınarak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bildirilmesi şartıyla istisna, teşvik ve indirim konusu edilebilecektir. Dışarda geçirilen süreye ilişkin ispat Ar-Ge merkezi yönetici ve işverene aittir. Belgelendirme ve bilgilendirme haftalık veya aylık olarak ispat edilebilecek şekilde kayıt altına alınmalıdır.

6 Seri No'lu 5746 Sayılı Ar-Ge Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği, 4. Madde'de belirtildiği gibi Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla iktisap edilen amortismana tabi iktisadi kıymetler için ayrılan amortismanlar bu kapsamdadır. Bu çerçevede, sadece Ar-Ge ve tasarım projesine tahsis edilen veya münhasıran Ar-Ge veya tasarım merkezi olarak kullanılan taşınmazlara ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre hesaplanan amortismanların tamamı, bu kapsamda indirim tutarının tespitinde dikkate alınabilecektir. Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyeti dışında başka faaliyetlerde de kullanılan makine ve teçhizata ilişkin amortismanlar, bunların Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre hesaplanır. Hak ve lisans kullanımları da Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre hesaplanabilir. 

Ar-Ge Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Yönetmeliği'nin 4.maddesi (b) ve (ö). fıkralarına göre; Ar‐Ge Merkezi/ Tasarım Merkezi:"Ar‐Ge, yenilik ve tasarım projelerini veya sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürütülen Ar‐Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere kurulan ve dar mükellef kurumların Türkiye’deki işyerleri dâhil, kanunî veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketleri.." olarak tanımlanmıştır. Bu kapsamda Ar-Ge veya tasarım merkezi olmak için şirketin sermaye yapısı konusunda bir sınırlama getirilmemiştir.

Ar-Ge Merkezinde yürütülecek, Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri ile ilgili araştırmalarda kullanılacak ithal eşya için gümrük vergisi istisnasından Bakanlık onayı ile faydalanılabilmektedir. Başvuru sırasında ithal edilecek eşyanın üretimde kullanılıp kullanılmayacağı konusunda bilgi verilmesini ve bu konuda onay alınmasını önermekteyiz.

5746 sayılı Ar-Ge Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun'un 3. maddesinde harcamaların Vergi Usul Kanununa göre aktifleştirilmek suretiyle amortisman yoluyla itfa edileceği, bir iktisadi kıymet oluşmaması halinde ise doğrudan gider yazılacağı belirtilmiştir.1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin 10.2.6. Maddesinde; -"Kurumların, hesap dönemi içerisinde gayrimaddi hakka yönelik yaptıkları araştırma ve geliştirme harcamalarının tamamını aktifleştirmek zorunda oldukları, -Ancak, gayrimaddi hakka yönelik olmayan ve Vergi Usul Kanunu hükümleri çercevesinde aktifleştirilmesi gerekmeyen harcamaların doğrudan gider yazılabileceği, -Proje sonucu ortaya bir gayrimaddi hak çıkması halinde aktifleştirilmesi gereken tutarların, amortisman yoluyla itfa edilmesi gerektiği, hüküm altına alınmıştır.

"Ar-Ge veya Tasarım Merkezlerinde yapılan Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcamalarının bir önceki yıla göre artış tutarının %50’sinin indirime konu edilmesi için gerekli kriterlerden biri de tescil edilen ulusal veya uluslararası patent sayısının bir önceki yıla göre %20 artış göstermesidir. 1'den 2'ye çıkartılan patent sayısı dolayısıyla bu ek destekten faydalanmaya hak kazanıldığını söyleyebiliriz. "

5746 Sayılı Kanunun 4 Seri Nolu Tebliğinin 3.Maddesinin 7. bendinde " 5746 sayılı Kanun kapsamında tam zamanlı olarak çalışan personel, ay içindeki çalışmalarının tamamının Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetleri ile ilgili olması halinde, hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri ile 17/3/1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen tatil günlerine isabet eden süreler de tam zaman eşdeğerin hesabında dikkate alınacaktır. Ancak haftada 45 saatin üzerindeki çalışma süreleri ile ek çalışma süreleri tam zaman eşdeğerin hesabında dikkate alınmaycaktır. " denilmektedir.

8.bendinde ise " Kısmî zamanlı çalışma halinde, personelin Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerine ayırdığı zamanın toplam çalışma zamanına oranı dikkate alınmak suretiyle bulunan ücret tutarları  Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcaması olarak dikkate alınacak ve gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandırılacaktır. Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde kısmi zamanlı olarak çalışan personelin hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri ile 2429 sayılı Kanunda belirtilen tatil günlerine isabet eden ücretleri gelir vergisi stopajı teşvikinin uygulamasında dikkate alınmayacaktır." denilerek teşvike konu çalışma saatinde bir sınırlama getirilmiştir.

1 hafta boyunca Ar-Ge kapsamında çalışan sigortalı personelin haftasonu tatillerine ilişkin ücretleri de teşvike konu edilir. Ancak sigortalılara ücret dışında yapılan ödemeler, Kanun kapsamında düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesinde yer alan prime esas kazanca dâhil edilmez. Bu ödemeler, destek kapsamına girmeyen aylık prim ve hizmet belgesiyle Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir.

Kapsama giren sigortalılara ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde verilmesi hâlinde, tahakkuk eden sigorta primi işveren hissesinin yarısı ile sigortalı hissesinin işverenlerce ödenip ödenmediğine bakılmaksızın, sigorta primi işveren hissesinin diğer yarısı Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanacaktır.

Yurt dışından alınacak Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetleriyle ilgili test süreçleri dışarıdan sağlanan fayda ve hizmet olarak değerlendirilerek Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilebilir. Burada test sürecinin yurt içinden veya yurt dışından sağlanması konusunda bir ayrım yoktur. Dışarıdan sağlanan hizmetlere ilişkin harcamalar, proje kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının yüzde ellisini geçmeyecek şekilde Ar- Ge ve tasarım indirimine konu edilebilir.

Eğitim harcamalarının "genel giderler" grubunda yer alması sebebiyle, bu eğitimlerin münhasıran ve doğrudan Ar-Ge faaliyetleri kapsamında olması gerekmektedir. Uygulamada Ar-Ge'ye ilişkin teknik eğitimler Ar-Ge harcaması olarak kabul edilmekte iken, kişisel gelişim gibi diğer eğitimler teşvik kapsamına alınmamaktadır.

Ar-Ge Merkezi olunması nedeniyle personel ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisi ve sigorta prim tutarlarından destek ve teşvik tutarları ilgili giderden mahsup edilerek oluşan Ar-Ge harcamalarının netleştirilmesi gerekmektedir.

6 Seri No'lu 5746 Sayılı Ar-Ge Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği; 4. Madde:Genel Giderler; Ar-Ge veya tasarım merkezlerinin kira, su, enerji, bakım-onarım, haberleşme, nakliye giderleri ile bu merkezlerde kullanılan makine ve teçhizata ilişkin bakım ve onarım giderleri gibi bu merkezlerde yürütülen faaliyetin devamlılığını sağlamak için yapılan giderleri kapsar. Bu kapsamda dikkate alınabilecek giderler, münhasıran Ar-Ge veya tasarım merkezi olarak kullanılan yerlere ilişkin katlanılan giderler ile bu faaliyetlerle doğrudan ilgili diğer giderlerdir. Dolayısıyla, kiralanmak suretiyle edinilen ve münhasıran Ar-Ge veya tasarım merkezi olarak kullanılan taşınmazlara ilişkin kira giderleri de bu kapsamdadır.

"5746 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği Madde 8 / (10) Ar-Ge, yenilik ve tasarım harcamalarının, işletmelerin diğer faaliyetlerine ilişkin harcamalarından ayrılarak, Ar-Ge ve tasarım indiriminin doğru hesaplanmasına imkân verecek şekilde muhasebeleştirilmesi zorunludur. 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama genel tebliğine göre, Ar-Ge harcamalarının muhasebeleştirilmesi için gelir tablosu hesaplarından 750 Araştırma Geliştirme Giderleri ve bilanço hesaplarından 263 Araştırma Geliştirme Giderleri hesapları kullanılmalıdır. "

Ar-Ge Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Yönetmeliği'nin 8.maddesi Ar‐Ge ve tasarım indirimi uygulama esasları (4) fıkrasına göre; hesaplanan Ar‐Ge ve tasarım indirimi, yıllık gelir ya da kurumlar vergisi beyannameleri ile geçici vergi beyannamelerinin ilgili satırlarına yazılır. GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMESİNDE BEYAN EDİLMEK ZORUNDA MI?

Ar-Ge Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Uygulama Yönetmeliğinin 10.maddesi gelir vergisi stopajı teşviki uygulamasına göre, Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin; bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretlerinin doktoralı olanlar ile temel bilimler alanlarından birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksan beşi, yüksek lisanslı olanlar ile temel bilimler alanlarından birinde lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksanı ve diğerleri için yüzde sekseni gelir vergisinden müstesnadır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 75 inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre, 31/12/2023 tarihine kadar, Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin, bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisi; verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir. 30.09.2016 tarih ve 29843 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 Seri No'lu Tebliğ'in 4. Maddesi Bildirim ve Beyan; MADDE 4 – (1) Terkin tutarına ilişkin hesaplama, Ar-Ge tasarım kapsamında çalışan personelin her biri için ayrı ayrı yapılarak Ek:1 "Ar-Ge, Yenilik veya Tasarım Kapsamında Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirim" tablosunda gösterilecek ve bu bildirim muhtasar beyanname ekinde ilgili vergi dairesine verilecektir. 5746 sayılı Kanun kapsamında, “Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde istihdam edilen personele münhasıran bu görevleri ile ilgili olarak yapılan ücret ödemeleri nedeniyle düzenlenen kağıtların damga vergisinden istisna edileceği “ hüküm altına alınmıştır.Ar-Ge, Yenilik veya Tasarım Kapsamında hesaplanan istisna damga vergisi muhtasar beyanname üzerinde hesaplanan toplam damga vergisinden düşülerek yararlanılabilir.

Ar-Ge indirimine konu edilebilen, SGK veya gelir vergisi teşvikinde dikkate alınabilen ücretlerde herhangi bir sınırlama yapılmamış ancak, teşvikten faydalanılan sürenin her hal ve takdirde haftada 45 saate isabet eden ücret tutarını geçemeyeceği belirtilmiştir.

"10/8/2016 tarihinde yürürlüğe giren 1/8/2016 tarihli ve 2016/9092 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre, Siparişe dayalı Ar‐Ge, yenilik ve tasarım faaliyetleri MADDE 14 – (1) Kanun kapsamında Ar‐Ge merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürüttükleri Ar‐Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürüttükleri tasarım faaliyetleri Kanunda belirtilen indirim, istisna, destek ve teşvik unsurlarından yararlanabilir. (2) Ar‐Ge veya tasarım merkezleri tarafından siparişe dayalı olarak yürütülen Ar‐Ge veya tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak yapılan harcamaların sadece yüzde ellisi bu merkezler tarafından, bu harcamaların kalan yüzde ellisi ise siparişi veren gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, Ar‐Ge ve tasarım indirimi olarak dikkate alınabilir. (3) Bu uygulama, 1/3/2016 tarihinden sonra verilen siparişler dolayısıyla ortaya çıkacak Ar‐Ge ve tasarım indirimleri için geçerlidir. (4) Sipariş verenin gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetinin olmaması halinde Ar‐Ge veya tasarım harcamasının tamamı Ar‐Ge veya tasarım merkezi tarafından indirilebilir. Bu kapsamda, Türkiye’de verilen gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde Ar‐Ge ve tasarım indirim hakkına sahip olmayan kişilerce verilen sipariş üzerine yapılan projelerde, indirim hakkının tamamı Ar‐Ge veya tasarım merkezi tarafından kullanılır. Sipariş verenler, Ar‐Ge ve tasarım indirimi ile sipariş verilmesine ilişkin kâğıtlara ait damga vergisi istisnası dışında kalan bu Kanun kapsamındaki diğer teşvik ve destek unsurlarından yararlanamaz."

Kamu kurum ve kuruluşlarından sağlanan desteklerin Ar-Ge İndirimi uygulaması açısından nasıl dikkate alınacağı ile ilgili olarak 5746 sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliği'nin 8. Maddesinde “Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları, kanunla kurulan vakıflar ile uluslararası fonlardan alınan destekler özel bir fon hesabında tutulur. Bu fonda yer alan tutarlar, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre vergiye tabi kazancın tespitinde gelir, Ar-Ge indirimi tutarının tespitinde Ar-Ge harcaması olarak dikkate alınmaz. Bu fonun elde edildiği hesap dönemini izleyen 5 yıl içinde sermayeye ilave dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi hâlinde, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte işletmeden tahsil edilir.” hükmüne yer verilmiştir. Yönetmelikte yer alan bu ifadeden de anlaşılacağı üzere alınan hibe mahiyetindeki destek tutarları Ar-Ge İndirimi hesaplaması yapılırken mutlak surette dikkate alınmalıdır. Ar-Ge İndirimi tutarı hesaplanırken, bu tutarların, Ar-Ge İndirimi matrahından düşülmesi gerekmektedir.

5746 sayılı Kanuna tabi herkes için uygulama aynıdır. Ar-Ge Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun'un 3. maddesinde harcamaların Vergi Usul Kanununa göre aktifleştirilmek suretiyle amortisman yoluyla itfa edileceği, bir iktisadi kıymet oluşmaması halinde ise doğrudan gider yazılacağı belirtilmiştir. Diğer taraftan Ar-Ge Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin "Ar-Ge indirimi uygulama esasları" başlıklı 8. maddesinde; "-Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamındaki harcamaların Vergi Usul Kanunu'na göre aktifleştirilmek suretiyle amortisman yoluyla itfa edileceği, -Projelerin tamamlanmasına zorunlu nedenlerle imkan kalmaması veya projenin başarısızlıkla sonuçlanması nedeniyle iktisadi kıymet oluşmaması hallerinde, Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılan ve önceki yıllarda aktifleştirilmiş olan tutarların doğrudan gider yazılması gerektiği" belirtilmiştir. 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin 10.2.6. Maddesinde ise; -"Kurumların, hesap dönemi içerisinde gayrimaddi hakka yönelik yaptıkları araştırma ve geliştirme harcamalarının tamamını aktifleştirmek zorunda oldukları, -Ancak, gayrimaddi hakka yönelik olmayan ve Vergi Usul Kanunu hükümleri çercevesinde aktifleştirilmesi gerekmeyen harcamaların doğrudan gider yazılabileceği, -Proje sonucu ortaya bir gayrimaddi hak çıkması halinde (Örneğin, kanser ilacı geliştirmek için yapılan araştırma faaliyetleri sonucunda patent, lisans gibi bir gayrimaddi hak ortaya çıkacağından, yapılan araştırma harcamalarının aktifleştirilmesi gerekecektir.) aktifleştirilmesi gereken tutarların, amortisman yoluyla itfa edilmesi gerektiği, hüküm altına alınmıştır.

Hayır bedel konusunda herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır. 5746 Sayılı Kanunun 3/8 Maddesinde ve Yönetmeliğin 13.Maddesinde Gümrük Vergisi İstisnası aşağıdaki şekilde açıklanmıştır:

1. Kanun kapsamında yürütülen Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri ile ilgili araştırmalarda kullanılmak üzere ithal edilen eşya, gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan istisnadır.

2. Ar-Ge Merkezi veya Tasarım Merkezi Belgesine sahip işletmeler ile destek kapsamına alınmış olan rekabet öncesi işbirliği projeleri kapsamında ithal edilen eşya; Ar-Ge, yenilik veya tasarım ile ilgili faaliyetlerde kullanılmak üzere Bakanlığın uygun göreceği eşyalardan oluşur.

3. Bu istisnadan yararlanacak ikinci fıkra kapsamındaki işletmeler, başvurularını Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Tek Pencere Sistemi E-Başvuru Uygulaması üzerinden Genel Müdürlüğe gönderir.

4. Genel Müdürlük başvuruyu değerlendirir, uygun bulması halinde söz konusu başvuruyu aynı iş günü içinde onaylayarak gümrük işlemlerinde kullanılmak üzere Tek Pencere Sistemi üzerinden Gümrük ve Ticaret Bakanlığına bildirir. Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde başvuru hakkında görüş almak üzere konusunda uzman en az bir izleyici görevlendirebilir. Mevzuatta İthallat rakamıyla ilgili arge harcaması sınırı bulunmamaktadır.

Kanunda ve yönetmelikte istisnaya konu eşya şu şekilde tanımlanmıştır: Kanun kapsamında yürütülen Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri ile ilgili araştırmalarda kullanılmak üzere ithal edilen eşya, gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan istisnadır. Dolayısıyla ithal edilen eşyanın nasıl bir nitelikte olması gerektiği konusunda bir sınırlama yapılmamıştır.

Teknoyatırım kapsamında yurtiçinde veya yurtdışında öz kaynaklar kullanılarak yapılan Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürün için Teknolojik Ürün (TÜR) Deneyim Belgesi alınması koşuluyla KOSGEB'e başvuru yapılabilmektedir. 

 

5746 sayılı Kanun 3.madde 9.fıkrada ve 5746 Uygulama Yönetmeliği 14. madde 4.fıkrada belirtildildiği üzere; sipariş verenler, Ar-Ge veya tasarım indirimi ile sipariş verilmesine ilişkin kâğıtlara ait damga vergisi istisnası dışındaki teşvik ve destek unsurlarından yararlanamaz.

Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak işletme dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan alınan; mesleki veya teknik destek, test, laboratuvar ve analiz hizmetleri, hukuki veya bilimsel danışmanlık hizmetleri ile bu mahiyetteki diğer hizmet alımları kapsamında yapılan ödemeler Ar-Ge veya tasarım indirimine konu edilebilen harcamalardır. Ayrıca söz konusu dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetlere ilişkin bu harcamalar, proje kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının %50’sini geçemez. Bu harcamalar için ayrı bir destek veya teşvik söz konusu değildir.

Öncelikle sipariş veren ile siparişi alan arasında bir sözleşme yapılması gerekmektedir. Siparişi alan, her bir geçici vergilendirme ve hesap dönemi itibarıyla yararlanılabilecek toplam Ar-Ge ve tasarım indirimi tutarının yarısını Ar-Ge merkezi veya tasarım merkezi tarafından beyanname verme sürelerinin başlangıcından önce siparişi verene yazılı olarak bildirir. Sonrasında ise Ar-Ge ve tasarım merkezlerince verilecek Ar-Ge ve tasarım indirimi tutarlarını gösteren liste taraflarca bağlı bulunulan vergi dairesine verilir.

5746 sayılı Kanun kapsamındaki tüm destek ve teşvikler 31.12.2023 tarihine kadar uygulanmak üzere kanun faydalanıcılarına sunulmuştur. Bu destek ve teşviklerden kanunun gerekliliklerini yerine getirdiğiniz ve asgari şartları sağladığınız müddetçe faydalanabilirsiniz.

Siparişi alan Ar-Ge veya tasarım merkezi olmalı iken, siparişi verenin Ar-Ge veya tasarım merkezi olmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak siparişi verenin Ar-Ge veya tasarım indiriminden faydalanabilmesi için kurumlar vergisi veya gelir vergisi mükellefi olması gerekmektedir.

Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler: Normal bakım ve onarım giderleri hariç olmak üzere, Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetleriyle ilgili olarak işletme dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan alınan; mesleki veya teknik destek, test, laboratuvar ve analiz hizmetleri ile bu mahiyetteki diğer hizmet alımları kapsamında yapılan ödemeleri kapsar. Söz konusu analiz hizmetlerinin üniversitelerden alınmasında herhangi bir engel yoktur.

Ar-Ge veya tasarım merkezi olduktan sonra merkezde gerçekleştirilen projelerin kaç kişiyle gerçekleştirilmesi gerektiği hakkında herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır. Projeler, projenin yapısı ve isterlerine uygun sayıda personel ile gerçekleştirilmelidir. Proje başına düşen personel sayısı ile ilgili bir üst/alt limit yoktur.

5746 sayılı Kanun kapsamında öğretim elemanlarının Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde görevlendirilmeleri mümkün hale getirilmiştir. Öğretim elemanları üniversite yönetim kurullarının izniyle tam zamanlı veya yarı zamanlı olarak Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde görevlendirilebilirler. Tam zamanlı görevlendirme için herhangi bir üniversitede altı yıllık tam zamanlı olarak çalışmak gerekmekte olup, görevlendirme süresi her altı yıl sonrasında bir yıldır. Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde tam zamanlı görevlendirilenlerin geçirdikleri süreler, TZE Ar-Ge veya tasarım personeli hesaplamasında dikkate alınır. Yarı zamanlı görev alan öğretim elemanlarının bu hizmetleri karşılığı elde edecekleri gelirler, üniversite döner sermaye kapsamı dışında tutulur.

Yurt dışından alınacak Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetleriyle ilgili test süreçleri dışarıdan sağlanan fayda ve hizmet olarak değerlendirilerek Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilebilir. Burada test sürecinin yurt içinden veya yurt dışından sağlanması konusunda bir ayrım yoktur. Dışarıdan sağlanan hizmetlere ilişkin harcamalar, proje kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının yüzde ellisini geçmeyecek şekilde Ar- Ge ve tasarım İndirimine konu edilebilir.

Ar-Ge merkezleri veya tasarım merkezlerinin izleme faaliyetine ilişkin işlemler her yıl için takip eden yılın haziran ayından takvim yılı sonuna kadarki süre içerisinde tamamlanır. Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından en geç 2 yılda bir denetlenir. Denetimde tespit edilen eksiklik ve ihlalin ölçüsüne göre Ar-Ge Merkezi belgesi veya tasarım merkezi belgesi Bakanlık tarafından iptal edilir veya eksikliklerin giderilmesi için 3 ayı geçmemek üzere ilgili işletmeye süre verilir. Bu süre içinde işletme, sağlanan destek ve teşviklerden yararlanamaz. Ar-Ge Merkezlerinde veya tasarım merkezlerinde tespit edilen eksiklikler verilen süre içinde giderilmediği takdirde işletmeye verilen Ar-Ge Merkezi Belgesi veya Tasarım Merkezi Belgesi Bakanlık tarafından iptal edilir.

5746 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nde hizmet alınan kuruma/ kişiye ilişkin olarak, hizmet sağlayan kişi/kurum adı, T.C. kimlik no/vergi kimlik numarası, alınan hizmetin mahiyeti, fatura tarihi ve numarası, tutarı, stopaj ve KDV tutarına ilişkin listenin hazırlanıp yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ekinde bağlı bulunulan vergi dairesine verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Mevzuatlara göre herhangi bir akredetisyon talep edilmektedir.

Mevzuatta kurumların bu kapsamda yükümlü olduğu sayısal bir alt/üst limit bulunmamaktadır. Bununla birlikte Ar-Ge bilincinin yaygınlaştırılması, Ar-Ge kapasitesinin artırılması ve Ar-Ge'nin ticarileştirilmesi amacıyla bu tip girişimlerde bulunulması Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından olumlu karşılanmakta, merkez sertifikasının sürekliliğinin sağlaması için gerekli görülmektedir.

5746 sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliği'nde herhangi bir üç aylık dönemde asgari Ar-Ge veya tasarım personeli çalıştırma şartını ihlal eden işletmelerin, şartların ihlal edildiği tarihten tekrar sağlandığı tarihe kadar Kanun kapsamında sağlanan destek ve teşviklerden yararlanamayacağı belirtilmiştir. Herhangi bir nedenle tam zaman eş değer personel limitinin altına düşülmesi halinde (3'er aylık dönem ortalamasında) yararlanılan vergi teşvik ve istisna tutarları gecikme zammı uygulanmak suretiyle ödenmek zorundadır. Diğer yandan 5746 sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliğinin 21.Maddesinin 14.Fıkrası gereğince Ar-Ge Merkezinin iptali de mümkündür.

Bu destekten yararlanılabilmesi için istihdam edilecek personelin 1/3/2016 (dahil) tarihinden sonra işe alınması ve ilgili işletmede ilk kez istihdam edilmesi esastır.İşletme, bu destek kapsamında istihdam ettiği personelin işe alınması ve işten ayrılması durumları ile ilgili hususları Bakanlığa yazılı veya elektronik ortamda bildirmekle yükümlüdür. Bu desteğe ilişkin yapılacak ödemeler, destek kapsamındaki personele ilişkin sigorta prim gün sayısı dikkate alınarak Bakanlıkça aylık dönemler halinde gerçekleştirilir. Bu madde kapsamında ödemelerin yapılabilmesi için, yukarıdaki şartların sağlandığını ve işletme tarafından ilgili personele dönem ücretlerinin ödendiğini gösteren raporun Bakanlığa sunulması gerekir. Bakanlıkça uygun görülen tutar, raporun teslim edildiği tarihi takip eden ayın sonuna kadar işletmenin bildirdiği banka hesabına ödeme yapılır. Bu desteğe ilişkin tanzim edilecek raporda bulunması gereken asgari bilgiler ile diğer hususlar, Bakanlıkça belirlenir. Bakanlık tarafından ödenen destek tutarı, işletme açısından özel fon uygulamasına tabi tutulur.

Haftalık kırk beş saatin üzerindeki ve ek çalışma sürelerine ilişkin ücretler gelir vergisi stopajı teşvikinden faydalanamaz.

5746 Uygulama Yönetmeliği'nde "Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde en az bir yıl süreyle çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin yüksek lisans yapanlar için bir buçuk yılı, doktora yapanlar için iki yılı geçmemek üzere merkez dışında geçirdiği sürelere ilişkin ücretlerin yüzde yüzünü aşmamak şartıyla Bakanlar Kurulunca ayrı ayrı veya birlikte belirlenecek kısmı gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. " denilmektedir. Söz konusu personellerin bu kapsama girebilmesi için aynı Ar-Ge veya tasarım merkezinde en az 1 yıl süreyle çalışması gerekmektedir.

Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde destek personeli bulundurma zorunluluğu yoktur. 5746 Uygulama Yönetmeliği'nde destek personeli şu şekilde tanımlanmıştır: Ar-Ge ve yenilik veya tasarım faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman,laborant, sekreter, işçi ve benzeri personeli". Ayrıca sayısal olarak destek personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge veya tasarım personeli sayısının yüzde onunu geçemeyecektir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından bazı sektörler dışında Ar-Ge Merkezi olmak için belirlenen asgari TZE Ar-Ge personeli sayısı 15'e düşürülmüştür.

Gerek Ar-Ge/Tasarım Merkezi olunması nedeniyle gerekse de TÜBİTAK/TEYDEB projeleri neticesinde tabi olunan kanun 5746 sayılı Kanun'dur. 5746 sayılı Kanun kapsamında sağlanan destek ve teşvikler her iki durumda da aynıdır. TÜBİTAK projenizin olması nedeniyle TÜBİTAK'tan belli destek oranlarında hibe/geri ödemesiz destek alınması dışında vergisel teşvik mekanizmlarında herhangi bir farklılık bulunmamaktadır. 5746 sayılı Kanun kapsamındaki destek ve teşvikler şunlardır: Ar-Ge ve Tasarım İndirimi, Gelir Vergisi Stopajı Teşviki, Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği, Damga Vergisi İstisnası, Gümrük Vergisi İstisnası  ve Temel Bilimler Desteği'dir. Bu destek ve teşviklerden sadece temel bilimler desteği Ar-Ge merkezlerine özel sağlanan bir destektir. 

Ar-Ge Merkezi ilan edilen alanlar dışında geçen süreler projelerle ilişkili olmalıdır. Gerçekleştirilen toplantılar proje süreçleri içerisinde kurgulanmalı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na bildirilmelidir. Bununla birlikte katılımcıların ve toplantı gündeminin olduğu tutanaklar ile toplantı çıktılarına ilişkin belgelerin ispat aracı olabileceği kanaatindeyiz.

Ar-Ge veya tasarım merkezleri alanı dışında gerçekleştirilen faaliyetler ile lisansüstü eğitim kapsamında dışarıda geçirilen süreler indirim, destek ve teşvik unsurlarından yararlandırılır. Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin bu merkezlerde yürüttüğü projelerle doğrudan ilgili olmak şartıyla, a) Laboratuvar, analiz, test ve deney çalışmaları b) Diğer Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde yapılan çalışmalar c) Saha araştırması ç) Prototip geliştirmeye yönelik faaliyetler d) Projelerde görev alan personel ile sınırlı olmak kaydıyla bilimsel içerikteki etkinliklerin Ar-Ge veya tasarım merkezi dışında yürütülmesinin zorunlu olduğu durumlarda, Ar-Ge veya tasarım merkezi yönetiminin onayının alınması ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bilgilendirilmesi kaydıyla merkez dışındaki bu faaliyetlere ilişkin ücretlerin %100'ü gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. Dolayısıyla destek ve teşvike konu olan dışarıda geçirilen süre ile ilgili mevzuatlarda herhangi bir üst sınır belirlenmese de teşviklerden faydalanabilmek için yukarıda belirtilen şartların sağlanması gerekmektedir. İlgili Bakanlar Kurulu Kararına ulaşmak için tıklayınız.

Yolda geçen süreler istisna dışıdır.

Ar-Ge veya tasarım merkezleri tarafından siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak yapılan harcamaların sadece yüzde ellisi bu merkezler tarafından, bu harcamaların kalan yüzde ellisi ise siparişi veren gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, Ar-Ge ve tasarım indirimi olarak dikkate alınabilir. Sipariş verenin gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetinin olmaması halinde Ar-Ge veya tasarım harcamasının tamamı Ar-Ge veya tasarım merkezi tarafından indirilebilir. Bu kapsamda, Türkiye’de verilen gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde Ar-Ge ve tasarım indirim hakkına sahip olmayan kişilerce verilen sipariş üzerine yapılan projelerde, indirim hakkının tamamı Ar-Ge veya tasarım merkezi tarafından kullanılır. Sipariş verenler, Ar-Ge ve tasarım indirimi ile sipariş verilmesine ilişkin kâğıtlara ait damga vergisi istisnası dışında kalan bu Kanun kapsamındaki diğer teşvik ve destek unsurlarından yararlanamaz. Her bir geçici vergilendirme ve hesap dönemi itibarıyla yararlanılabilecek toplam Ar-Ge ve tasarım indirimi tutarının yarısı, Ar-Ge merkezi veya tasarım merkezi tarafından beyanname verme sürelerinin başlangıcından önce siparişi verene yazılı olarak bildirilir.

5746 sayılı Kanun kapsamında tanımlanan gelir vergisi stopajı teşviki iş veren için düzenlenmiş bir teşviktir. Personellerin elde edeceği ücretlere etkisi söz konusu değildir.

Hafta tatilinin istisna kapsamında değerlendirilmesi sırasında iş kanunu açısından çalışılmış gibi sayılan süreler istisnanın uygulanmasında engel teşkil etmeyecektir. Yalnız fiilen Ar-Ge faaliyetlerinde geçirilmeyen süreler için istisna söz konusu değildir.

Sigorta prim borcu olan şirketlerin 5746 sayılı Kanun'da tanımlanan sigorta primi desteğinden yararlanmasının önünde bir engel bulunmamaktadır. Kapsama giren sigortalılara ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde verilmesi hâlinde, tahakkuk eden sigorta primi işveren hissesinin yarısı ile sigortalı hissesinin işverenlerce ödenip ödenmediğine bakılmaksızın, sigorta primi işveren hissesinin diğer yarısı Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanacaktır. Ancak SGK Sistemi mevzuatta belirtildiği şekilde uygulamaya izin vermediği için pratikte zamanında ödemesi yapılmayan primlere ilişkin 5746 sayılı Kanuna ilişkin sigorta prim desteğinden faydalanılamamaktadır. Vergi borcu olan firmaların da vergi borcunun olması 5746 sayılı Kanun kapsamında firmanın gelir vergisi stopajı teşvikinden faydalanılmasına engel değildir.

Normal bakım ve onarım giderleri hariç olmak üzere, Ar- Ge ve yenilik veya tasarım faaliyetleriyle ilgili olarak işletme dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan alınan; mesleki veya teknik destek, test, laboratuvar ve analiz hizmetleri ile bu mahiyetteki diğer hizmet alımları kapsamında yapılan ödemelerdir. Bu şekilde alınan hizmetlere ilişkin ilgili dönemde yapılan harcamalar, proje kapsamında ilgili dönemde ya da yılda gerçekleştirilen toplam harcama tutarının yüzde ellisini geçemez.

Evet, bu oran %50'ye çıkartıldı.

Bir harcamanın Ar-Ge, yenilik veya tasarım gideri sayılıp, Ar-Ge indirimine konu edilebilmesi ve bu giderin vergi matrahından düşülebilmesi için Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyeti kapsamında kullanılması gerekmektedir. Dolayısıyla Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyeti dışında yapılan harcamaların Ar-Ge veya tasarım indirimine konu edilmesi mümkün değildir. Ar-Ge indirimine konu makine ve taçhizatların amortisman giderleri, Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla iktisap edilen amortismana tabi iktisadi kıymetler için ayrılan amortismanlardan oluşur. Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyeti dışında başka faaliyetlerde de kullanılan makine ve teçhizata ilişkin amortismanlar, bunların Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre hesaplanır.

Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri kapsamında beyan edilmesi gereken sigorta primine esas kazançlar 5746 sayılı kod ile bildirilmelidir. Eksik gün nedeni 13-Diğer Nedenler olmalıdır.

Kanun kapsamındaki her türlü Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır.

5746 sayılı Kanunda proje satışına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Proje kapsamında uygun şekilde satış işlemi gerçekleştirilebilir.

Bakanlar Kurulunca belirlenen kriterleri haiz Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde ayrıca o yıl yapılan Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcamalarının bir önceki yıla göre artışının yüzde ellisine kadarı Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilebilir. Bakanlar Kurulunca belirlenen kriterler için tıklayınız. 

Kanun kapsamındaki her türlü Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır. Damga vergisi istisnasının uygulanabilmesi için; Ar-Ge merkezleri, tasarım merkezleri, rekabet öncesi işbirliği ile Ar-Ge ve yenilik veya tasarım projeleri için başvuru yapılan ve desteği veren kamu kurumundan veya Kanunda belirtilen vakıflardan, teknoloji merkezi işletmeleri için TEKMER müdürlüğünden, uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge, yenilik veya tasarım projeleri için TÜBİTAK’tan alınan veya bunlar tarafından onaylanan; kâğıda konu işlemin Kanun kapsamında Ar-Ge ve yenilik veya tasarım faaliyetleri ile ilgili olduğunu gösteren proje öneri bilgileri formu veya destek karar yazısı ya da proje sözleşmesi veya bu mahiyetteki belgenin işlem esnasında noter, resmî daireler, diğer kamu kurum ve kuruluşları gibi işlem yapan kurum ve kuruluşlara ibraz edilmesi yeterli olup, işlem yapan kurum veya kuruluşlarca başka belge aranmaz.

5746 sayılı Kanun kapsamındaki tüm destek ve teşvikler 31.12.2023 tarihine kadar uygulanmak üzere kanun faydalanıcılarına sunulmuştur. Bu destek ve teşviklerden kanunun gerekliliklerini yerine getirdiğiniz ve asgari şartları sağladığınız müddetçe faydalanabilirsiniz.

Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla iktisap edilen amortismana tabi iktisadi kıymetler için amortisman ayrılacak ve amortisman ayrılan bu tutarlar Ar-Ge indirimine konu edilebilecek.

Ar-Ge ve tasarım indiriminin uygulanabilmesi için 5746 sayılı Kanun yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen belgeleri de içeren yeminli malî müşavir tasdik raporunun ilgili mevzuatta belirtilen süre içinde bağlı bulunulan vergi dairesine verilmesi zorunlu olup, Ar-Ge merkezleri, tasarım merkezleri ve rekabet öncesi işbirliği projeleri haricinde kalan projeler ve Kanun kapsamında destek ve teşviklerden yararlananlar için ayrıca yeminli malî müşavir tasdik raporu aranmaz. Ar-Ge ve tasarım indirimine ilişkin birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen belgelere tam tasdik raporu ekinde yer verilmiş olması durumunda, Ar-Ge ve tasarım indirimine ilişkin olarak ayrıca tasdik raporu düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

Hayır, Ar-Ge merkezindeki projeler için söz konusu kamu kurumlarından destek alınması şart değildir. Ancak Ar-Ge Merkezinde gerçekleştirilebilecek projelerin de amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî ve/veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikrî mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmeli ve Ar-Ge faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde gerçekleştirilen ve araştırmacı tarafından yürütülen projeler olmalıdır.

Faaliyet raporu ile beyan yeterlidir. Ar-Ge merkezlerinde veya tasarım merkezlerinde, yürütülen faaliyetlere ilişkin faaliyet raporu, takvim yılını kapsayacak şekilde ve takip eden yılın en geç mayıs ayı içinde Bakanlığa yazılı veya elektronik ortamda sunulur.

Ar-Ge Merkezi sertifikasının devamlılığının sağlanabilmesi için yıl içinde gerçekleştirilmesi gereken bir proje alt/üst limit bulunmamaktadır. Önemli nokta; Ar-Ge merkezi olmak için gerekli asgari TZE personel sayısına ulaşabilmek ve sürdürülebilir bir proje yaratma, geliştirme ve yönetim kültürüne sahip olmaktır.

Ar-Ge veya tasarım merkezi olduktan sonra bu merkezlerde gerçekleştirilecek projelerin başlaması için tekrar bir onay mekanizmasına tabi tutulması söz konusu değildir. Bu projelerin Ar-Ge merkezi kaynaklarıyla gerçekleştirilmesi yeterlidir. Ancak ayrıca TÜBİTAK gibi hibe programları yürüten kamu kurumlarına da bu projeler için başvuru yapmak ve bu kurumlardan onay almak Ar-Ge merkezinizin niteliğini ve kalitesini artıracaktır. Yıl içinde başlattığınız, sonuçlandırdığınız, revize ettiğiniz projeleri faaliyet raporunda beyan etmeniz gerekmektedir. Ar-Ge merkezlerinde veya tasarım merkezlerinde yürütülen faaliyetlere ilişkin faaliyet raporu, takvim yılını kapsayacak şekilde ve takip eden yılın en geç mayıs ayı içinde Bakanlığa elektronik ortamda sunulur.

Ar-Ge merkezlerinde veya tasarım merkezlerinde, yürütülen faaliyetlere ilişkin faaliyet raporu, takvim yılını kapsayacak şekilde ve takip eden yılın en geç mayıs ayı içinde Bakanlığa elektronik ortamda sunulur.

Ar-Ge Merkezi başvurusunda bulunmak veya merkez sertifika sürdürülebilirliğini sağlamak için sahip olunması gereken bir proje alt/üst limiti bulunmamaktadır. Firma istediği proje sayısı ile başvuruda bulunabilir ve merkez sertifikasını aldıktan sonra istediği kadar proje yürütebilir . Önemli olan nokta; asgari TZE personel sayılarına ulaşabilmek ve sürdürülebilir bir proje yaratma, geliştirme ve yönetim kültürüne sahip olmaktır.

"5746 sayılı Kanunun 6 Seri Nolu Tebliğinin 2/9.maddesinde "" Ar-Ge merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürüttükleri Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürüttükleri tasarım faaliyetleri bu maddede belirtilen indirim, istisna, destek ve teşvik unsurlarından yararlanabileceği"" ifade edilmiştir. Diğer yandan aynı tebliğin 8/3.maddesinde "" Bu uygulama, 1/3/2016 tarihinden sonra verilen siparişler kapsamında yapılacak harcamalar dolayısıyla ortaya çıkacak Ar-Ge ve tasarım indirimleri için geçerlidir "" ifadelerine yer verilmiştir. Buradan hareketle siparişe dayalı bir projenin var olması halinde, siparişin 1 Mart 2016 tarihinden sonra alınmış olması şartıyla ve Ar-Ge merkezi belgesinin onay tarihinden sonraki faaliyetleri kapsamak kaydıyla tüm indirim, istisna ve teşviklerden yararlanılabilecektir. Bu kapsamda hesaplanan Ar-Ge /tasarım indiriminin % 50 'si siparişi verenin gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetinin bulunması halinde söz konusu merkezler tarafından kullanılabilecektir. Bunun haricinde Türkiye’de verilen gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde Ar-Ge ve tasarım indirim hakkına sahip olmayan kişilerce verilen sipariş üzerine yapılan projelerde, bu kapsamda yapılan harcamalar dolayısıyla ortaya çıkan indirim hakkının tamamı Ar-Ge veya tasarım merkezi tarafından kullanılabilir."

Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde en az bir yıl süreyle çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin yüksek lisans yapanlar için bir buçuk yılı, doktora yapanlar için iki yılı geçmemek üzere merkez dışında geçirdiği süreler teşvik,istisna ve indirim konu yapılabilecektir.

"5746 sayılı Kanuna ilişkin yayımlanan 2016/9091 nolu Bakanlar Kurulu Kararında hangi sürelerin kabul edileceği açıklanmıştır. Buna göre; a) Laboratuvar, analiz, test ve deney çalışmaları. b) Diğer Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde yapılan çalışmalar. c) Saha araştırması. ç) Prototip geliştirmeye yönelik faaliyetler. d) Projelerde görev alan personel ile sınırlı olmak kaydıyla bilimsel içerikteki etkinlikler teşvik kapsamında kabul edilecektir. Yukarıda sayılan konu bazında dışarıda geçirilen süreler için kağıt ortamında tevsik edici belge düzenlenmeli ve Ar-Ge Merkezi yönetimince onaylanmalıdır. Tevsik edici belge her bir konu başlığı için farklılık gösterebilir. Örnek vermek gerekirse; Laboratuvar, analiz, test ve deney çalışması için ( analiz ve testin yapıldığı kuruluştan hangi personelin hangi proje kapsamında ne kadar süre geçirdiğini gösteren ıslak imzalı bir yazı alınması), Diğer Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde yapılan çalışmalar için ( bahsi geçen Ar-Ge/tasarım merkezinden hangi personelin hangi proje kapsamında ne kadar süre geçirdiğini gösteren ıslak imzalı bir yazı alınması), Prototip geliştirmeye yönelik faaliyetler için ( Ar-Ge merkezi yönetimi tarafından belirlenen ve prototip ürün geliştirmede geçirilen sürelerin listelendiği dokümanın ıslak imzalı hali ) v.s. "

Her bir konu başlığı için farklı ispat edici dökümanlar kullanılabilir. Müşteri, tedarikçi, laboratuar firmaları, diğer ar-ge merkezleri vb. ( diğer firmalardan ) firmalardan alınan ve personel/proje/süre detayını gösterir ıslak imzalı dökümanlar, bilimsel etkinliği ispat edici davetiyeler ve katılım belgeleri, Ar-Ge merkezinin kendisinin düzenlediği ve personel/proje/süre bilgilerinin yer aldığı ıslak imzalı dökümanlar ( prototip, saha araştırmaları) ,yüksek lisans veya doktora yapan öğrencilerin ders programları v.b. dokümanlar kullanılabilir.

5746 Sayılı Kanuna ilişkin yayınlanan 2016/9091 nolu Bakanlar Kurulu Kararında " 5746 sayılı Kanun kapsamında kurulan Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde en az bir yıl süreyle çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin yüksek lisans yapanlar için bir buçuk yılı, doktora yapanlar için iki yılı geçmemek üzere merkez dışında geçirdiği sürelere (aylık ders saati kadar) ilişkin ücretlerin yüzde yüzü, Ar-Ge veya tasarım merkezi yönetiminin onayının alınması ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bilgilendirilmesi kaydıyla, gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir." ifadelerine yer verilmiştir. Karardan anlaşılacağı üzere sadece ders saatinde geçirilen süreler teşvik kapamındadır. Öğretim Görevlisi/Üniversitenin imzaladığı ders programları tevsik edici doküman olarak kullanılmalıdır.

5746 sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliği'nde herhangi bir üç aylık dönemde asgari Ar-Ge veya tasarım personeli çalıştırma şartını ihlal eden işletmelerin, şartların ihlal edildiği tarihten tekrar sağlandığı tarihe kadar Kanun kapsamında sağlanan destek ve teşviklerden yararlanamayacağı belirtilmiştir. Herhangi bir nedenle tam zaman eş değer personel limitinin altına düşülmesi halinde (3'er aylık dönem ortalamasında) yararlanılan vergi teşvik ve istisna tutarları gecikme zammı uygulanmak suretiyle ödenmek zorundadır. Diğer yandan 5746 sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliğinin 21.Maddesinin 14.Fıkrası gereğince Ar-Ge Merkezinin iptali de mümkündür.

5746 sayılı Kanunun 6 seri nolu tebliğinin 4.maddesinin b bendinde " Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyeti dışında başka faaliyetlerde de kullanılan makine ve teçhizata ilişkin amortismanlar, bunların Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre hesaplanır." ifadelerine yer verilmiştir. Bu kapsamda , Ar-Ge / Tasarım Merkezi için alınan demirbaş, makine ve teçhizat aynı zamanda firmanın diğer faaliyetleri için de kullanılabilir. (Örneğin; üretim, kalite kontrol, bakım onarım vs. faaliyetleri gibi. Böyle bir durumda ise amortisman hesabının ise tebliğde belirtildiği üzere gün esasına göre hesaplanması gerekmektedir.)

Bir firma TGB (Teknoloji Geliştirme Bölgesi) içerisinde yer alıp 4691 sayılı Kanun'dan faydalanırken, aynı zamanda Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine ilişkin 5746 sayılı Kanun'dan faydalanamaz. Ancak 2016 yılında yürürlüğe giren 6676 sayılı Ar-Ge Reform Kanunu ile birlikte Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (Teknoparklar) içerisinde de Ar-Ge Merkezi veya Tasarım Merkezi kurulması mümkün kılınmıştır. Ar-Ge veya Tasarım Merkezlerinin Teknoparklar içerisinde kurulması halinde, bu merkezlerde yürütülen faaliyetlere ilişkin olarak sadece 5746 sayılı Kanun’da yer alan destek ve teşvik hükümleri uygulanır. Söz konusu merkezler idari ve yönetimsel açıdan 4691 sayılı Kanuna tabidirler.

Mevzuattan anlaşılacağı üzere bağımsız bir kuruma verilen bir yetki mevcut durumda yoktur. Devlet tarafından verilecek teşvik, istisna ve indirimlerin denetim ve izlemesine ait yetkinin bağımsız bir özerk kuruluşa verilmesi suistmale açık bir durum olması münasebetiyle riskler içereceğinden gerçekleşmesi çok düşük bir ihtimaldir. Ancak kısmi görevlendirmeler ve yetkilendirmeler kamu tarafındaki yoğunluğun azaltılması açısından değerlendirilebilir.

Sipariş teknopark şirketine verildiğinde Ar-Ge indiriminden faydalanılamaz. Siparişe dayalı projeler Ar-Ge veya tasarım merkezleri için yürürlüğe konulmuş bir kavramdır.  Ar-Ge veya tasarım merkezleri tarafından siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine ilişkin harcamalar bu kapsamda değerlendirilmelidir. 

5746 sayılı Kanun kapsamındaki tüm destek ve teşvikler 31.12.2023 tarihine kadar uygulanmak üzere kanun faydalanıcılarına sunulmuştur. Bu destek ve teşviklerden kanunun gerekliliklerini yerine getirdiğiniz ve asgari şartları sağladığınız müddetçe faydalanabilirsiniz.

5746 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 21.Maddesinde denetleme ve izleme faaliyetlerine açıklama getirilmiştir. Buna göre; Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde yürütülen faaliyetlere ilişkin faaliyet raporu, takvim yılını kapsayacak şekilde ve takip eden yılın en geç mayıs ayı içinde Bakanlığa elektronik ortamda sunulur. Bakanlık, faaliyet raporunun şekil ve içeriği açısından ön incelemesini yapar, eksik bilgi bulunması hâlinde, tespit edilen eksiklikler işletme tarafından tamamlanarak en geç on iş günü içinde Bakanlığa elektronik ortamda sunulur. Ar-Ge veya tasarım merkezlerinin izleme faaliyetine ilişkin işlemler her yıl için takip eden yılın haziran ayından takvim yılı sonuna kadarki süre içerisinde tamamlanır. Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından en geç iki yılda bir denetlenir.  

KOSGEB ve TÜBİTAK, hibe anlamında Ar-Ge projeleri için destek alabileceğiniz kamu kurumlarındandır. KOSGEB TÜBİTAK'a göre daha minimum tutarlarda hibe programları düzenlemektedir. Diğer yandan KOSGEB veya TÜBİTAK projesi yürüten firmalar da Ar-Ge veya tasarım merkezlerinin hak ettiği teşvik ve istisnaların bir çoğunu elde edebiliyor. 

Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından en geç iki yılda bir denetlenir.( Denetimler Ar-Ge Merkezini fiziki olarak ziyaret edilerek yapılır ) Ar-Ge merkezlerinde veya tasarım merkezlerinde Değerlendirme ve Denetim Komisyonu değerlendirmesi sonucunda, denetimde tespit edilen eksiklik ve ihlalin ölçüsüne göre Ar-Ge Merkezi belgesi veya tasarım merkezi belgesi Bakanlık tarafından iptal edilir veya eksikliklerin giderilmesi için üç ayı geçmemek üzere ilgili işletmeye süre verilir. Bu süre içinde işletme, sağlanan destek ve teşviklerden yararlanamaz.

Direk bir ek teşvik veya destek söz konusu değildir. Ancak savunma sanayisi projelerinin, diğer sektör projelerine göre TÜBİTAK tarafından daha kolay kabul edilebilir olduğu ve kapsamlarının daha geniş tutulduğuna şahit olmaktayız. Diğer yandan, savunma sanayisi projeleri yapan firmalar TÜBİTAK dışında; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'ndan, Kalkınma Bakanlığ'ından ve Teknoloji Geliştirme Vakfı gibi kurumlardan ek teşvik ve destekler sağlayabilmektedir. Bir diğer avantaj ise, savunma sanayisi sektöründe yapılan Ar-Ge projelerinin refarans ağırlığıdır.  

Temel bilimler mezunu personeller için verilecek brüt asgari ücret desteği 2 yıldır. Bu destekten işletmenin Ar-Ge Merkezi olduktan sonra istihdam ettiği personel için ve bu personelin ilk kez istihdam edilmesi şartıyla faydalanılabilmektedir. 01.03.2016 tarihinden önce Ar-Ge merkezi olan işletmeler ise 01.03.2016'dan sonra istihdam ettikleri personeller için bu desteği kullanabilirler. Bu kapsamda; her bir Ar-Ge merkezinde destekten yararlanacak personel sayısı, ilgili ayda Ar-Ge merkezinde istihdam edilen toplam personel sayısının %10’unu geçemez. Bu sayının küsuratlı çıkması halinde sayı tama iblağ edilir. Bu desteğe ilişkin yapılacak ödemeler, destek kapsamındaki personele ilişkin sigorta prim gün sayısı dikkate alınarak Bakanlıkça aylık dönemler halinde gerçekleştirilir. Temel bilimler desteği başvurusunu "Temel Bilimler Desteği Ödeme Talep Formu" doldurularak 2 nüsha şeklinde, aşağıda sayılan eklerle birlikte her bir personel için ay bazında tasniflenmiş olarak;

1.       SGK prim dökümü (her ay için)

2.       Maaş bordrosu (her ay için)

3.       Kişiye maaş ödemesinin yapıldığına ilişkin banka dekontu (her ay için)

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına gönderilmesi ve portal üzerinde düzenleme yapılıncaya kadar bu ıslak imzalı formların taranarak diploma ile birlikte portala yüklenmesi gereklidir.

Ek Formların da ıslak imzalı halde (eklerin de işletme yetkilisi tarafından kaşelenip imzalanarak) 2 nüsha şeklinde olması gerekmektedir.

5746 sayılı Kanunun 4 Seri Nolu Tebliğinin 3.Maddesinin 8. bendinde " Kısmî zamanlı çalışma halinde, personelin Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerine ayırdığı zamanın toplam çalışma zamanına oranı dikkate alınmak suretiyle bulunan ücret tutarları Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcaması olarak dikkate alınacak ve gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlandırılacaktır. Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde kısmi zamanlı olarak çalışan personelin hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri ile 2429 sayılı Kanunda belirtilen tatil günlerine isabet eden ücretleri gelir vergisi stopajı teşvikinin uygulamasında dikkate alınmayacaktır." ifadelerine yer verilmiştir. Bu açıklamadan hareketle Ar-Ge Merkezlerinde kısmi zamanlı Ar-Ge personellerinin çalışılabileceği sonucuna ulaşabiliriz.

Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde destek personeli (insan kaynakları, muhasebe, satış personeli vb.) bulunabilir ancak üretim veya kalite kontrol vb. departmanlardan muafiyetlerden faydalanmayan personeller bulunmamalıdır.

Temel Bilimler matematik, fizik, kimya ve biyoloji bölümleridir. Mühendislik kapsam dahilinde değildir. (Örneğin; kimya bölümünden lisans derecesinde mezun bir personel bu kapsamda desteklenirken, kimya mühendisi desteklenmemektedir.)

5746 sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliğinin 4.maddesinin "ş"bendi teknisyeni " Meslek lisesi veya meslek yüksek okullarının tasarım, teknik, fen veya sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve deneyim sahibi kişiler" olarak tanımlamıştır. Dolayısıyla lisans mezunu olmayan ve teknisyen olarak nitelendirilebilen personeller de Ar-Ge veya tasarım merkezi personellerine sağlanan tüm vergisel teşviklerden faydalanabilemektedir.   

İlgili mevzuat doğrultusunda, öğretim üyeleri üniversitelerden izin almak kaydıyla tam zamanlı araştırmacı olarak Ar-Ge merkezlerinde çalışabileceklerdir. Yönetmelikte geçen araştırmacı tanımında en az lisans zorunluluğu ve teknik bilgi yeterlilik şartı arandığı için, hangi bölümde öğretim görevlisi olduğu önem arz etmemektedir.

5746 sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliğinin 4.maddesinin "ç"bendi Araştırmacıyı " Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan en az lisans mezunu uzmanlar" olarak tanımlanmıştır. Bu açıklamadan hareketle açık öğretim fakültesi lisans mezunları da lisans mezunu statüsüne girmektedir. (Araştırmacı olarak kabul edilmesi için projedeki görevini yerine getirecek teknik bilgi ve beceriye sahip olmalı ve bunu destekleyici eğitim ve tecrübenin ispat edilebilir olması gerekmektedir.)

5746 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 4.maddesinin "ş"bendi Teknisyeni " Meslek lisesi veya meslek yüksekokullarının tasarım, teknik, fen veya sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve deneyim sahibi kişiler" olarak tanımlamıştır. Bu açıklama doğrultusunda lisans mezunlarının araştırmacı olarak kabul edilebilecek ve projedeki görevini yerine getiricek teknik bilgi ve beceriye sahip olması halinde teknisen olarak değil, araştırmacı olarak projelerde görevlendirilmesi daha doğru olacaktır.

Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla iktisap edilen demirbaşların (amortismana tabi iktisadi kıymetler) Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre hesaplanan amortisman tutarı Ar – Ge/tasarım indirimine konu edilebilir.   

Ar-Ge, yenilik ve tasarım harcamaları kapsamında mükelleflere yapılan mal, hizmet teslimleri ve ithalat esnasında yüklenilen katma değer vergisi dönem içerisinde hesaplanan katma değer vergisinden indirilebilir. Bunun dışında Teknoloji Geliştirme Bölgeleri İle İhtisas Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri, Araştırma Laboratuvarlarında faaliyette bulunan şirketlerin; Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde kullanılmak üzere satın aldıkları yeni makine ve teçhizat teslimleri 1 Mayıs 2018 tarihinden geçerli olmak üzere KDV 'den istisna edilmiştir. Yeni makina ve teçhizatın kullanılmamış olması şartı bulunmakla beraber, makine teçhizatın aksam, parça, aksesuar ve teferruatları istisna kapsamında değerlendirilmemektedir.

Ar-Ge, yenilik ve tasarım harcamalarının kapsamı Yönetmeliğin 7 maddesinde açıklanmıştır. Bu kapsamda değerlendirdiğimizde Ar-Ge/Tasarım Merkezlerinde gerçekleştrilen Ar-Ge/tasarım faaliyeti ile direkt ilgili olmayan etkinlik giderlerinin Ar-Ge indirimine konu edilmesi mevzuat hükümlerine aykırıdır. Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım faaliyetleri kapsamında yapılan ve Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilebilecek harcamalar aşağıdaki gibi kategorileştirilmektedir: a) İlk madde ve malzeme giderleri b) Amortismanlar c) Personel giderleri ç) Genel giderler d) Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler e) Vergi, resim ve harçlar

Ar-Ge Merkezlerinde gerçekleştirilen projeler için TÜBİTAK ya da KOSGEB gibi kamu kurumlarından hibe/geri ödemesiz destek/fon alınabilir. Gerek Ar-Ge Merkezi olmanız gerekse de kamu kurum tarafından fonlanan bir Ar-Ge projeniz olması nedeniyle aynı kanundan (5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ) faydalanmaktasınız. Dolayısıyla bu 2 durumda da vergisel teşviklerde herhangi bir farklılık bulunmamaktadır. 

Ar-Ge veya tasarım merkezi başvurusu sırasında Ar-Ge veya tasarım projelerinin bir kamu kuruluşu tarafından destek alması gerekmemektedir. Bununla birlikte ulusal ya da uluslararası kuruluşlardan destek alınmış olması, başvuru değerlendirme aşamasında yürütülecek projelerin Ar-Ge veya tasarım projesi olma niteliklerini destekleyecektir. Ayrıca Ar-Ge veya tasarım merkezi olunması sonrasında, Değerlendirme ve Denetim Komisyonunca yapılacak kontrollerde, Ar-Ge ve tasarım merkezinde yürütülecek faaliyetin devamlılığı ile ilgili TÜBİTAK tarafından yürütülen destek projelerine başvurularak projelerin tamamlanması talep edilebilecektir.

Ar-Ge ve tasarım projeleri ile ilgili olması durumunda, 5746 sayılı Kanun Yönetmeliğinin 7/d maddesine göre dışarıdan sağlanacak hizmet alımları, proje kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının yüzde ellisini geçmemek şartı ile, Ar-Ge indirimine konu edilebilmektedir. Mevzuat hükmü şu şekildedir: 7/d) Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler: Normal bakım ve onarım giderleri hariç olmak üzere, Ar-Ge ve yenilik veya tasarım faaliyetleriyle ilgili olarak işletme dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan alınan; mesleki veya teknik destek, test, laboratuvar ve analiz hizmetleri ile bu mahiyetteki diğer hizmet alımları kapsamında yapılan ödemelerdir. Bu şekilde alınan hizmetlere ilişkin harcamalar, proje kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının yüzde ellisini geçemez.

5746 sayılı Kanun kapsamındaki tüm destek ve teşvikler 31.12.2023 tarihine kadar uygulanmak üzere kanun faydalanıcılarına sunulmuştur. Bu destek ve teşviklerden kanunun gerekliliklerini yerine getirdiğiniz ve asgari şartları sağladığınız müddetçe faydalanabilirsiniz.

5746 sayılı Kanun kapsamında öğretim elemanlarının Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde görevlendirilebilmeleri dışında yurt dışından danışmanlık hizmeti veren akademisyenler için ayrıca destek veya teşvik bulunmamaktadır.

Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri, Yönetmeliğin 20. maddesinde belirtilen kriterlerin devamlılığı açısından Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından en geç iki yılda bir denetlenir. Ar-Ge ve tasarım merkezlerinin fiziki alan yeterliliği, personel giriş çıkışları bu kapsamda denetlenecektir. Bu denetimler en geç iki yılda bir yapılacağı için personelin giriş ve çıkışlarının kontrolü ile ilgili bir denetimde hazır edilebilmesi açısından en az 2 yıl için saklanmalıdır.

Adres değişikliği yapılmadan önce veya ek fiziki alan talebi olması durumunda bu değişikliklere ilişkin bilgiler, işletme tarafından Bakanlığa bildirilir. Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde, yapılacak değişikliklerle ilgili olarak yerinde inceleme yapmak üzere en az bir izleyici görevlendirilebilir. Değişikliklere ilişkin bildirimde bulunan işletme, organizasyon yapısı içinde Ar-Ge veya tasarım merkezi için gerekli asgari şartları sağlamaya devam etmesi ve bu şartları devam ettirmesi koşuluyla Ar-Ge Merkezi Belgesi veya Tasarım Merkezi Belgesi için yeniden başvuru yapmaksızın Kanun kapsamında sağlanan destek ve teşviklerden, Değerlendirme ve Denetim Komisyonu onayı esas alınarak yararlanmaya devam eder. Tür veya unvan değişikliklerinde karar Bakanlıkça verilir.

Hayır, böyle bir zorunluluk bulunmamaktadır. Ancak 5746 sayılı Kanuna ilişkin çıkarılan 2016/9092 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen kriterlerde, göstergelerden herhangi birinde bir önceki yıla göre en az yüzde yirmi artış sağlayan Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde, o yıl yapılan Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcamalarının bir önceki yıla göre artış tutarının yüzde ellisi, Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilebilir: Burada belirtilen kirterlerden bir tanesi de Ar-Ge veya tasarım harcamasının toplam ciro içindeki payının artırılmasıdır.Kriterlerden bir tanesini bile sağlayan Ar-Ge ve tasarım merkezleri, o yıl yapılan Ar-Ge, yenilik veya tasarım harcamalarının bir önceki yıla göre artış tutarının yüzde ellisini ilave olarak Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edebileceklerdir. Tebliğin belirttiği şekli ile bu kriterlerin yakalanması bir zorunluluk değildir. İlgili Bakanlar Kurulu Kararına ulaşmak için tıklayınız. Kira gideri ile  ilgili bir sınırlama bulunmamaktadır. Ar-Ge veya tasarım merkezlerinin kira gibi bu merkezlerde yürütülen faaliyetin devamlılığını sağlamak için yapılan giderler Ar-Ge/ tasarım indirimine konu edilebilir. Ar-Ge ve tasarım merkezinin, mükellefin başkaca faaliyetlerinin yürütülmesinde de kullanılan taşınmazların bir bölümünde yer alması halinde Ar-Ge veya tasarım indirimine konu edilecek kira veya amortismanların, Ar-Ge veya tasarım merkezi olarak kullanılan alanın yüzölçümünün (metrekare cinsinden), bu merkezlerin bulunduğu binanın toplam yüzölçümüne (metrekare cinsinden) oranına göre belirlenmesi gerekmektedir.  

Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler başlığı altında Ar-Ge indirimine konu edilebilecek harcamalar şunlardır: "Normal bakım ve onarım giderleri hariç olmak üzere, Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetleriyle ilgili olarak işletme dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan alınan; mesleki veya teknik destek, test, laboratuvar ve analiz hizmetleri ile bu mahiyetteki diğer hizmet alımları kapsamında yapılan ödemeler." Bu kapsamda alıncak danışmanlığın yurt içinden olması gerektiği ile ilgili herhangi bir sınır çizilmemiştir ilgili mevzuatlarda.

Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerinin denetim ve izlenmesi Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından yürütülmektedir. Ar-Ge merkezi ve tasarım merkezi başvurularının incelenmesi ya da faaliyetlerinin izlenmesi ile görevlendirilen izleyiciler, yerinde fiili inceleme ve denetimler yaparak hazırladıkları raporu Değerlendirme ve Denetim Komisyonuna sunarlar. Ar-Ge Merkezleri ve Tasarım Merkezlerinde yürütülen her bir Ar-Ge, yenilik veya tasarım projesi, Değerlendirme ve Denetim Komisyonuna sunulmak üzere görevlendirilen izleyiciler tarafından yerinde incelenerek raporlanır.

Ar-Ge Merkezlerinde gerçekleştirilecek tasarım projeleri için de mevzuatta belirtilen teşviklerden faydalanmak mümkündür. 5746 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği 7. Maddenin 2. fıkrasında konuya ilişkin şu şekilde bilgi verilmektedir: Ar-Ge merkezlerinde yapılan bir harcamanın Ar-Ge ve tasarım indirimine konu edilebilmesi için bu harcamanın Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyeti kapsamında; tasarım merkezlerinde yapılan bir harcamanın indirime konu edilebilmesi için bu harcamanın münhasıran tasarım faaliyeti kapsamında yapılmış olması esastır.  Dolayısıyla Ar-Ge Merkezlerinde gerçekleştirilen tasarım faaliyetleri kapsamında da destek ve teşviklerden faydalanılabilmektedir. 

Ar-Ge ve tasarım indirimi uygulama esaslarına göre 5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge ve tasarım indiriminden yararlananlar, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının 9 (Ar-Ge indirimi) ve 13 (Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın %50'sinin indirimi) numaralı bentleri ile Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının a (Ar-Ge indirimi) ve ğ (Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın %50'sinin indirimi) bentleri hükümleri ile 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesi (Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31.12.2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.) hükümlerinden ayrıca yararlanamazlar. 

 

Ar- Ge ve tasarım merkezleri, 5746 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 20. maddesinde belirtilen şartları korudukları sürece Ar-Ge ve tasarım merkezi olma niteliklerini korurlar. Ar-Ge ve tasarım merkezi başvurusu sonrasında yapılacak izleme, değerlendirme ve denetimlerde Ar-Ge ve tasarım merkezi olma yeterliliklerinin devam edip etmediği konusunda, Başvuru Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından denetimler gerçekleştirilecektir. Denetimlerde tespit edilen eksiklik ve ihlallerin ölçüsüne göre Ar-Ge Merkezi belgesi veya tasarım merkezi belgesi Bakanlık tarafından iptal edilebileceği gibi eksikliklerin giderilmesi için üç ayı geçmemek üzere ilgili işletmeye süre verilir. Bu süre içinde işletme, Kanun kapsamındaki destek ve teşviklerden yararlanamaz.

5746 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 20-f maddesine göre; Ar-Ge veya tasarım merkezlerinin ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş ve tek bir yerleşke veya fiziki mekân içinde yer alması gerekmektedir. Bu açıdan değerlendirildiğinde, ayrı bir birim olarak örgütlenmiş tek bir yerleşke veya fiziki mekân içinde, Ar-Ge veya tasarım faaliyeti harici çalışma birimlerinin yer almaması ve Ar-Ge ve tasarım faaliyeti dışında çalışan personelin bulunmaması gerekmektedir.

5746 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 20.maddesi 1/d fıkrasına göre, Ar-Ge merkezi ve tasarım merkezlerinde çalışan personelin, bu merkezlerde çalıştığının fiziki kontrolünü yapacak mekanizmaların bulunması gerekmektedir. Bu mekanizmaların ne olacağı mevzuatta belirtilmemekle birlikte turnike, personel giriş kartı, RFID, yüz tanıma, parmak izi gibi sistemler kullanılabilir. Ar-Ge ve tasarım merkezi personellerinin teşvik hesaplamalarına esas çalışmalarının tespiti için giriş ve çıkışları bu mekanizmalar ile kontrol altına alınmalıdır.

Teknoloji Geliştirme Bölgesi (Teknopark) içerisinde bulunan, Ar-Ge veya tasarım merkezleri başvurusunda bulunan ve başvurusu kabul edilen merkezler 5746 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatlara tabi olarak kurulur, yönetilir, işletilir ve denetlenir. Bu yapılar ile birlikte başka mevzuat kapsamında desteklenen ve Ar-Ge veya tasarım faaliyetinde bulunan girişimciler de Bakanlık ve Bölge yönetici şirketine karşı Yönetmelik kapsamında idari açıdan sorumludurlar. Ar-Ge veya tasarım merkezlerinin Teknoparklar içerisinde kurulması halinde, bu merkezlerde yürütülen faaliyetlere ilişkin olarak sadece 5746 sayılı Kanun’da yer alan destek ve teşvik hükümleri uygulanır. Söz konusu merkezler idari ve yönetimsel açıdan 4691 sayılı Kanuna tabidirler. TGB içerisinde yer alan Ar-Ge merkezinin giriş çıkış mekanizmasının firma tarafından yapılması gerekmektedir. Sadece TGB'ye yapılan bildirimler yeterli olmayacaktır.

4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun arasındaki temel fark kurumlar vergisi istisnasının hesaplanma yöntemidir. 4691 sayılı Kanun kapsamındaki istisna bir kazanç istisnasıdır. İstisna kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen hasılattan bu faaliyetler nedeniyle yüklenilen gider ve maliyet unsurlarının düşülmesi sonucu bulunacak kazancın tamamı kurumlar vergisinden istisna olacaktır. Bununla birlikte 5746 sayılı Kanun kapsamında, kurumlar vergisi indirimi harcamalar üzerinden hesaplanmakta; Ar-Ge ve yenilik faaliyeti ile tasarım faaliyeti kapsamında yapılan harcamaların Ar-Ge indirimi olarak kurumlar vergisi matrahından tekrar indirilmesi yöntemi ile uygulanmaktadır. Ayrıca personel teşvikleri ile ilgili farklar mevcuttur. 4691 sayılı Kanun kapsamında Bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri gelir ve damga vergisinden istisnadır. 5746 sayılı Kanunda personel ücretleri gelir ve damga vergisi teşviki kanunda belirtilen oranlarda, terkin usulu ile uygulanmaktadır. Son tahlilde iki kanunun sağladığı avantaj ve indirimleri firma faaliyetleri özelinde değerlendirmek gerekir.

Ar-Ge merkezleri için Kanun'da belirtilen tam zaman eşdeğer personel sayıları Kanun ilk çıktığında 50 olarak belirlenmişti. Daha sonra bu sayı 30 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli ve nihayetinde belirli bazı NACE kodlarında faaliyet gösteren firmalar hariç olmak üzere 15 tam zaman eşdeğer olarak revize edilmiştir. Bu sayı tasarım merkezleri için de 10 tam zaman eşdeğer tasarım personeli olarak belirlenmiştir. Kanunun ilk çıktığı zamandan günümüze kadar süreç değerlendirildiğinde; teşviklerin tabana yayılmasına gayret edildiği ve kriterlerin yumuşatıldığı görülecektir. Bu kriterleri karşılayamayan ancak Ar-Ge veya tasarım faaliyeti olan firmalar TÜBİTAK, KOSGEB gibi kamu kurum ve kuruluşlarından ya da bu kuruluşların yurt dışındaki muadillerinden projelerini onaylattıkları taktirde 5746 sayılı Kanun kapsamındaki destek ve teşviklerden faydalanabilmektedirler.

TZE personel sayıları; Ar-Ge Merkezlerinde 15 (belirlenmiş bazı nace kodları ile faaliyet gösteren firmalar için 30) Ar-Ge veya tasarım personeli, tasarım merkezlerinde 10 tasarım personelidir. Ar-Ge ve tasarım merkezi ile ilgili TZE personel kriterleri yönetmelik ve tebliğler ile bu şekilde belirlenmiştir. Bu kriteri karşılayamayan ancak Ar-Ge veya tasarım faaliyeti olan firmalar TÜBİTAK, KOSGEB gibi kamu niteliği olan kuruluşlardan ya da bu kuruluşların yurtdışındaki muadili kurumlardan 5746 sayılı Kanun kapsamında proje desteği alabilirler.

Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetleri için alınan makine ve teçhizatlar Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyeti dışında başka faaliyetlerde de kullanılabilir. Bu makine ve teçhizata ilişkin amortismanlar, bunların Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre hesaplanarak Ar-Ge indirimine konu edilebilir.

Ar-Ge ve yenilik veya tasarım faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri personeli nitelikteki destek personellerinin gelir vergisi teşviki uygulaması mevzuatta "Ar-Ge merkezlerinde, tasarım merkezlerinde çalışan tasarım ve destek personelinin; bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretlerinin doktoralı olanlar ile temel bilimler alanlarından birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksan beşi, yüksek lisanslı olanlar ile temel bilimler alanlarından birinde lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksanı ve diğerleri için yüzde sekseni gelir vergisinden müstesnadır." şeklinde tanımlanmıştır. Burada belirtildiği şekilde destek personelinin Ar-Ge ve tasarım merkezinde çalışması esastır.

Herhangi bir üç aylık dönemde asgari TZE Ar-Ge veya tasarım personeli çalıştırma şartını ihlal eden işletmeler, şartların ihlal edildiği tarihten tekrar sağlandığı tarihe kadar 5746 sayılı Kanun kapsamında sağlanan destek ve teşviklerden yararlanamazlar. Bununla birlikte TZE kriteri Ar-Ge ve tasarım merkezi olma asgari şartlarındandır (5746 sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliği Madde 20). Değerlendirme ve Denetim Komisyonu değerlendirmesi sonucunda, denetimde tespit edilen eksiklik ve ihlalin ölçüsüne göre Ar-Ge Merkezi belgesi veya tasarım merkezi belgesi Bakanlık tarafından iptal edilir veya eksikliklerin giderilmesi için üç ayı geçmemek üzere ilgili işletmeye süre verilir. Ar-Ge veya tasarım merkezi olmak için gerekli temel şartların yitirildiğinin tespit edilmesi hâlinde ise (TZE personel çalıştırma bu kriterlerdendir) Ar-Ge Merkezi Belgesi veya Tasarım Merkezi Belgesi Bakanlık tarafından iptal edilir.

Gelir vergisi stopajı teşvikinin hesaplanmasında, bu kapsamdaki personelin fiilen Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerine ayırdıkları zamanın toplam çalışma zamanına oranı dikkate alınmaktadır. Bu şekli ile değerlendirdiğimizde Ar-Ge ve tasarım merkezinde çalışan personelin projede çalıştıkları süreler nispetinde teşviklerden faydalanması mümkündür.

5746 sayılı Kanun kapsamında kurulan Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde en az bir yıl süreyle çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin yüksek lisans yapanlar için bir buçuk yılı, doktora yapanlar için iki yılı geçmemek üzere merkez dışında geçirdiği sürelere (aylık ders saati kadar) ilişkin ücretlerin yüzde yüzü, Ar-Ge veya tasarım merkezi yönetiminin onayının alınması ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bilgilendirilmesi kaydıyla, gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir (1/8/2016 tarihli ve 2016/9091 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, Bakanlar Kurulu Kararına ulaşmak için tıklayınız.). Bu kapsamda eğitimin alınacağı yüksek öğretim kurumundan alınacak onaylı aylık ders saati kadar teşviklerden yararlanmak mümkün olabilecektir. Yurt dışı üniversitelerden alınacak ders programının Ar-Ge veya tasarım merkezi yönetiminin onayının alınması ve Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerinin yurt içinde gerçekleştirilmesi esasına aykırı bir durum teşkil etmemesi durumunda yurt dışındaki üniversitede geçen sürenin desteklerden faydalanması mümkün olabilecektir.

Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetlerine katılan ve bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili (TZE) Ar-Ge veya tasarım personeli sayısının yüzde onunu aşmayacak sayıda destek personelinin gelir vergisi stopajı teşviki uygulaması kapsamında bulunan ücretleri ile bu mahiyetteki giderleri de personel gideri kapsamındadır. 5746 sayılı Kanun ve ilgili uygulama yönetmeliğinde destek personelinin tanımı; Ar-Ge ve yenilik veya tasarım faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri personeli, olarak yapılmıştır. Dolayısıyla destek personelinin projenin teknik konularında mesai harcaması beklenmemektedir. Örneğin TÜBİTAK'a ilgili Ar-Ge Projesi için verilecek olan mali raporların hazırlanmasında görevli destek personelinin bu kapsamda geçirdiği süreler teşvik kapsamına dahil edilebilmektedir.

Ar-Ge merkezi veya tasarım merkezi yöneticisi, görev tanımı ve niteliğine göre Ar-Ge personeli, tasarım personeli veya destek personeli olarak dikkate alınabilir. Bu kapsamda Ar-Ge Merkezinde görevli Ar-Ge koordinatorü vasfındaki yöneticiler Ar-Ge personeli veya destek personeli olarak değerlendirilebilecek ve projeler kapsamıdaki çalışmaları TZE hesaplamalarında dikkate alınabilecektir.

Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde görevli Ar-Ge ve tasarım personelleri, Ar-Ge ve tasarım faaliyeti dışında da görev yapabilmektedirler. Ar-Ge ve tasarım personeli olarak istihdam edilmiş olan personellerin bazı aylarda zamanlarını Ar-Ge, yenilik veya tasarım faaliyetleri dışında geçirmiş olmaları tam zamanlı Ar-Ge/tasarım personeli olmalarına engel değildir. Bununla birlikte Ar- Ge ve tasarım personellerinin Ar-Ge ve tasarım faaliyeti haricindeki çalışmalarının destek ve teşviklere konu edilmesi mümkün değildir.

5746 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 23.maddesinin 3.fıkrasında Ar-Ge merkezi bulunan işletmeler, bu merkezlerde çalışan personel listesini her bir ay bazında ayrı ayrı olmak üzere, geçici vergilendirme dönemlerini izleyen ayın sonuna kadar bağlı bulundukları vergi dairesine ve ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne veya Sosyal Güvenlik Merkezine verilmelidirler. Ayrıca yine 5746 sayılı Kanunun 4 No'lu tebliğinde belirtildiği şekli ile personellerin gelir vergisi terkin tutarına ilişkin hesaplamalar, Ar-Ge ve tasarım kapsamında çalışan personelin her biri için ayrı ayrı yapılarak Ek:1 "Ar-Ge, Yenilik veya Tasarım Kapsamında Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirim" tablosunda gösterilecek ve bu bildirim muhtasar beyanname ekinde ilgili vergi dairesine verilecektir.

Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerinde emekli olup Sosyal Güvenlik Destekleme Primine tabi çalışanlar 5746 sayılı Kanun kapsamındaki sigorta primi işveren hissesi desteğinden faydalanamamaktadır. 

Özel öğrenci statüsünden kasıt nedir bilinmemekle birlikte Ar-Ge Merkezi'nde çalışan  Ar-Ge personellerinin lisansüstü eğitim kapsamında dışarıda geçirilen süreleri 5746 sayılı Kanun kapsamında sağlanan indirim, destek ve teşvik unsurlarından yararlandırılır. Bu kapsamda destek ve teşviklerden faydalanabilmek için de; Ar-Ge veya Tasarım Merkezlerinde en az 1 yıl süreyle çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin yüksek lisans yapanlar için 1,5 yılı, doktora yapanlar için 2 yılı geçmemek üzere merkez dışında geçirdiği sürelere (aylık ders saati kadar) ilişkin ücretlerinin %100'ü Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın bilgilendirilmesi kaydıyla gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir. 

Merhaba,

16.02.2016 tarih ve 6676 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’nun 28. Maddesi ile 5746 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine ve 4691 sayılı Kanuna ek 2. maddesi ile;

“Bu Kanun kapsamında yürütülen (yazılım 4691) Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri ile ilgili araştırmalarda kullanılmak üzere ithal edilen eşya, gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan müstesnadır.”

ibaresi eklenmiştir.

İlgili düzenlemeleri incelediğimizde istisna uygulanacak gümrük vergisi ve her türlü fona ilişkin detaylı açıklamalara yer verilmemiştir. Buna rağmen yapılan düzenlemenin oldukça net olduğu kanaatindeyiz. Kaynak Kullanımı Destekleme Fonunun da “her türlü fondan” ibaresine bariz girdiği kanaatindeyiz. Bu yöndeki uygulamaya KKDF’nin dahil olmaması için özel bir düzenlemeye ihtiyaç duyulduğunu düşünmekteyiz. 

Merhaba Esra Hanım,

5746 sayılı Kanunun 3. Maddesinde Ar-Ge ve Tasarım indirimine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Bu düzenlemelerde Ar-Ge harcamalarının aktifleştirilmesi ve amortisman yolu ile itfa edilmesi gerekliliği belirtilmiştir.

Aktifleştirilen Ar-Ge Harcamalarının projelerin sonunda gayrimaddi hakka ulaşılması durumunda itfa edilmesi, gayrimaddi hakkın oluşmaması durumunda ise gider yazılması ilgili mevuat kapsamında esastır.

Ar-Ge Faaliyetleri sonunda elde edilen gayrimaddi hakkın kullanım amacına uygun olarak amortisman giderinin değerlendirilmesinin önünde ise bir engel bulunmamaktadır. Buna göre ilgili gayrimaddi hakkın üretim safhasında yarattığı fayda üzerinden amortisman giderlerinin üretim maliyetleri içerisinde değerlendirilmesi mümkündür.

Bununla birlikte ilgili proje harcamalarının Ar-Ge indirimine konu edilmesinde de bir sıkıntı bulunmamaktadır.